![2024 SONA](/sites/default/files/2024-07/2024-sona.jpg)
Habang inaabangan ng sambayanang Pilipino ang ikatlong State of the Nation Address (SONA) ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ngayong araw, Hulyo 22, binibigyang-diin ng In Defense of Human Rights and Dignity Movement (iDefend) ang pangangailangang tugunan ang mga kritikal na isyung pangkarapatang pantao sa gitna ng patuloy na krisis sa ekonomiya.
Ayon sa pinakahuling survey ng Pulse Asia Research, Incorporated, 76% ng mga Pilipino ay hindi sang-ayon sa kasalukuyang administrasyon sa paghawak ng inflasyon, isang malinaw na pagtaas mula sa mga nakaraang pagtatasa. Ang sentimyentong ito ay nagpapakita ng mga alalahanin ng mga mamamayan tungkol sa katatagan ng ekonomiya at ang araw-araw na paghihirap ng mga pamilyang Pilipino.
Habang ang mga paglabag sa sibil at pulitikal na mga karapatan ay hindi kasing lala ng sa ilalim ng administrasyong Duterte, hindi rin ito bumubuti, lalo na sa mga usaping pang-ekonomiya tulad ng sapat na sahod at kalayaan ng mga manggagawa na mag-organisa ng unyon. Mariin naming hinihingi na agad ipasa ni PBBM ang P150 na dagdag sahod.
Ang pangako ng kaunlaran para sa "Bagong Pilipinas" ay tila hindi nagsisilbi sa interes ng mga Pilipino, lalong hindi sa kapakanan ng mga katutubo at kababaihan, kundi sa interes ng mga dayuhan, negosyante, at mayayamang mamumuhunan. Kung may pagbabago sa "Bagong Pilipinas", ito ay ang pagdami ng mga aplikasyon para sa mga proyektong korporatibong tulad ng sa mga industriya ng pagkuha, at ang pag-apruba ng mga proyektong sisira sa kapaligiran tulad ng pagpasok ng mga proyekto ng enerhiya sa mga lupang ninuno.
Mula sa pananaw ng katarungang panlipunan at karapatang pantao, wala tayong nakikitang malaking pag-unlad sa ilalim ng administrasyong Marcos-Duterte sa nakaraang taon. Maririnig natin ang mga pagtatangka na diumano'y pag-angat sa buhay at pagtugon sa mga problema sa gitna ng patuloy na krisis. Maririnig natin ang mga pahayag ukol sa suporta ng gobyerno sa mga magsasaka at mangingisda, tulad ng pagpapalabas ng mortgage para sa mga benepisyaryo ng repormang agraryo sa ilalim ng bagong Agrarian Emancipation Law, o ang mga programa para suportahan ang mababang presyo ng mga produktong agrikultural. Ngunit sa likod ng mga retorika ay ang realidad ng pababang kabuhayan ng mga tao at komunidad na nagpupunyagi upang mabuhay sa gitna ng maraming krisis, kasama ang patuloy na pag-atake laban sa mga tagapagtanggol ng karapatan.
Nagmumula ang mga ulat ng mga apektadong komunidad tungkol sa mga aktibidad ng seabed quarrying na pinapalabas na mga operasyon ng river dredging sa mga probinsya ng Pangasinan, Zambales, Marinduque, Oriental Mindoro, Negros Occidental, at Cagayan. Pinaghihinalaan nila na ang mga materyales na nakukuha mula sa mga lugar na ito ay ginagamit bilang dredge fill materials para sa mga proyekto ng reclamation sa Manila Bay. Bukod dito, patuloy ang walang habas na pagmimina sa gitna ng mga mapaminsalang landslide sa mga lugar ng pagmimina at isang tumitinding krisis sa klima. Paulit-ulit naming sinabi na ang pagkasira ng kapaligiran at ang mga paglabag sa karapatang pantao ng mga komunidad, lalo na ng mga katutubo, kababaihan, at kabataan, dahil sa pagmimina at iba pang aktibidad na pagkuha, ay hindi katanggap-tanggap.
Sa kasalukuyang estado ng bansa, kinakailangan ng mga manggagawa ang mas mataas na sahod upang magkaroon ng disenteng pamumuhay para sa kanilang mga pamilya. Ang tugon ng gobyerno at ang alok ng mga kapitalista ng dagdag na P35 lamang sa minimum na sahod ay hindi sapat upang matugunan ang matinding epekto ng patuloy na pagtaas ng presyo ng mga bilihin at kakulangan ng trabaho. Ang pagbaba ng presyo ng pagkain ay nagdudulot ng malaking banta sa seguridad ng pagkain ng Pilipinas, habang isinusuko ng rehimen ni Marcos ang kapangyarihan sa pagtatakda ng presyo ng bigas at iba pang pagkain sa ibang bansa. Taliwas ito sa pagtatanggol ng ating soberanya at seguridad, at sa halip na ituon ang pansin sa mga krisis sa ekonomiya at kalusugan, mas binibigyang-priyoridad ng gobyerno ang militarismo at depensa.
Nakatayo tayo sa isang kritikal na sandali kung saan ang pamahalaan ay dapat magbigay ng priyoridad sa karapatang pantao, pananagutan, katarungang panlipunan, hustisya para sa mga biktima ng marahas na giyera laban sa droga, at tugunan ang mga isyu ng kaligtasan ng mga tao—pagkain, sapat na sahod, katarungang pangklima. Ang napakalaking hindi kasiyahan na ipinahayag ng nakararami ay naglalantad sa kagyat na pangangailangan para sa mga transparent at epektibong polisiya na nagpapataas ng kalagayan ng bawat Pilipino, kabilang ang paglipat patungo sa isang polisiya sa droga na nakatuon sa kalusugan.
Sa kanyang SONA, inaasahan ng iDefend na tutugunan ni Pangulong Marcos Jr. ang mga kritikal na isyu ng bayan, at maglatag ng kongkretong mga aksyon at pangako para sa susunod na mga taon ng kanyang administrasyon. Ang mga Pilipino ay nararapat sa wala nang iba pa kundi ang mas mahusay na pamamahala. Ang iDefend ay patuloy na magiging mapagbantay sa pagtutok sa pananagutan ng gobyerno sa kanilang mga obligasyon sa karapatang pantao, habang nananatiling nakatuon sa pakikibaka para sa karapatang pantao, dignidad, at hustisya para sa lahat.
Ang tunay na solusyon sa krisis sa kabuhayan at pamumuhay ng mga Pilipino ay nasa pagtataguyod ng isang ekonomiyang naglilingkod sa mamamayan, hindi sa interes ng mga dayuhan at iilang may kapangyarihan. Sa pamamagitan ng pagkakaisa at sama-samang pagkilos, maaari nating labanan ang mga patakarang pahirap at isulong ang isang lipunang makatarungan at may dignidad para sa lahat.